Propolis

Περιγραφή

Η πρόπολη, ένα πολύ-λειτουργικό υλικό, χρησιμοποιείται από τις μέλισσες για την κατασκευή και συντήρηση των κυψελών τους. Η λέξη προέρχεται από την ελληνική: «pro» = μπροστά και «πόλις» = πόλη. Η έννοια αυτή ταιριάζει καλά τον ρόλο της πρόπολης στην προστασία της αποικίας των μελισσών. Σύμφωνα με μελέτη εκτιμάται ότι ο ρόλος της πρόπολης στη κυψέλη είναι για να ενισχύσει τη δομική της σταθερότητα, σφραγίζοντάς την και αποτρέποντας έτσι την είσοδο εξωτερικών εισβολέων στο εσωτερικό της 1. Η χρήση της πρόπολης από τον άνθρωπο έχει μια μακράν ιστορία, που προηγήθηκε της ανακάλυψης του μελιού και χρονολογείται από το 350 π.Χ., την εποχή του Αριστοτέλη. Οι επουλωτικές της ιδιότητες έγιναν γνωστές στην Ευρώπη 1,12  από τους Αιγύπτιους, Έλληνες και Ρωμαίους, ενώ σε αναφορές του 12ου αιώνα περιγράφονται φαρμακευτικά σκευάσματα με πρόπολη για τη θεραπεία μολύνσεων του στόματος και του λαιμού. Ιστορικά οι Ασσύριοι και οι αρχαίοι Έλληνες χρησιμοποιούσαν πρόπολη για επούλωση πληγών και αντιμετώπιση αποστημάτων. Σήμερα η πρόπολη χρησιμοποιείται σε τρόφιμα, παστίλιες και ποτά με τον ισχυρισμό ότι μπορεί να διατηρήσει και να βελτιώσει την υγεία, ενώ έχει εφαρμογές επίσης σε καλλυντικά και στην οδοντιατρική.

Δράση-χρήση        

Οι μέλισσες συλλέγουν ρητινώδεις ουσίες, από τα φυτά και τα δέντρα που είναι γύρω από τη κυψέλη τους, τις οποίες επεξεργάζονται με άλλες εκκρίσεις με αποτέλεσμα την παραγωγή της πρόπολης, που χρησιμοποιούν ως οικοδομικό υλικό για την προστασία της κυψέλης ενάντια σε κάθε πιθανή μικροβιακή επίθεση, χάρη στις αντι-βακτηριδιακές ιδιότητες. Η πρόπολη θεωρείται ως «φυσικό αντιβιοτικό», με πολύτιμη δράση στην υγεία που οφείλεται στην υψηλή περιεκτικότητά της σε αρωματικά οργανικά οξέα και φλαβονοειδή, που έχουν αντιβακτηριδιακές 2 και αντιμυκητιασικές ιδιότητες. Επίσης τα φλαβονοειδή έχουν μια βασική, γνωστή ιδιότητα για τόνωση ορισμένων μηχανισμών που συνδέονται με την ανοσοποιητική απόκριση των Τ- λεμφοκυττάρων, που παίζουν σημαντικό ρόλο στην καταπολέμηση ιϊκών μολύνσεων, σύμφωνα με διάφορες in vitro εργαστηριακές μελέτες. Η τυπική σύνθεση της πρόπολης περιέχει περίπου 50 συστατικά, κυρίως αιθέρια έλαια, αρωματικά οργανικά οξέα, φλαβονοειδή, αμινοξέα, γλυκοσίδες, γύρη, ρητίνες, ιχνοστοιχεία και βιταμίνες αλλά και λιπόφιλα συστατικά με αντισηπτική δράση που αποτρέπουν τις μολύνσεις 13.

Διατροφικές Απαιτήσεις – Ασφάλεια 

Η πρόπολη θεωρείται ασφαλές συστατικό σε άτομα που δεν αντιμετωπίζουν αλλεργία σε προϊόντα της μέλισσας, όταν λαμβάνεται από το στόμα ή όταν εφαρμόζεται  κατάλληλα στο δέρμα.

 Ωφέλεια από την ευεργετική πρόσληψη συμπληρωμάτων με πρόπολη

Η πρόπολη έχει παραδοσιακά χρησιμοποιηθεί για πονόλαιμο, εγκαύματα ή ως αντισηπτικό για ενίσχυση της άμυνας, χάρη στις ισχυρές της αντιβακτηριακές και αντισηπτικές ιδιότητες.

Ανοσοποιητική ενίσχυση – Κοινό κρυολόγημα

Η πρόπολη έχει χρησιμοποιηθεί εμπειρικά για αιώνες και πάντα αναφέρεται ως ανοσο-τροποποιητικός παράγοντας καθώς θεωρείται ότι θωρακίζει την ανοσοποιητική  λειτουργία του οργανισμού 16 και βοηθά στη μείωση της έντασης και των συμπτωμάτων οξείας και χρόνιας ρινοφαρυγγίτιδας.

Πληθώρα μελετών επιβεβαιώνουν τις ανοσοδιεγερτικές ιδιότητες της πρόπολης, που αυξάνουν την αντίσταση του σώματος σε λοιμώξεις. Η πρόπολη ευνοεί την φαγοκυτ-τάρωση και το σχηματισμό αντισωμάτων  για άμεση διέγερση του ανοσοποιητικού συστήματος και γενική αύξηση της αντίστασης σε εξωτερικές επιθέσεις 3, 4. Επιπλέον τα φλαβονοειδή που περιέχει τονώνουν μηχανισμούς δράσης των Τ- λεμφο-κυττάρων με βασικό ρόλο στην καταπολέμηση ιϊκών μολύνσεων, σύμφωνα με διάφορες μελέτες 5,6 , ενισχύοντας έτσι το ανοσοποιητικό. Η πρόπολη έχει δοκιμαστεί με μεγάλη επιτυχία στην καταπολέμηση ιώσεων, με μελέτες να δείχνουν ότι ενεργοποιεί το ανοσοποιητικό σύστημα για να παράγει περισσότερα αντισώματα. Η ανοσοποιητική ενδυνάμωση της πρόπολης είναι κύριας σημασίας κυρίως σε περιπτώσεις επαναλαμβανόμενων αναπνευστικών λοιμώξεων (βρογχίτιδα, φαρυγγίτιδα, ρινίτιδα) ή σε άλλες καταστάσεις που συνδέονται με μειωμένη άμυνα. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι το εκχύλισμα πρόπολης συμμετέχει στην αύξηση της κινητικότητας των μακροφάγων κυττάρων ενισχύοντας την ανοσολογική απόκριση του οργανισμού, με θετική επίδραση στο κοινό κρυολόγημα και στη ρινοφαρρρυγγίτιδα 14. Πιλοτική μελέτη έδειξε ότι η πρόπολη μπορεί να έχει προληπτικά αποτελέσματα στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού 15.

Αντιβακτηριακή δράση

Η πρόπολη, που θεωρείται ως ‘φυσικό αντιβιοτικό’, σύμφωνα με μελέτες που διεξήχθησαν από μια σειρά ερευνητών δείχνουν ότι έχει αντιβακτηριακή δράση 18 (έναντι των gram-θετικών και gram-αρνητικών βακτηρίων), με επίσης αντιΐκές και αντιμυκητιακές ιδιότητες 7,8, απαραίτητες για την προστασία των μελισσών και της κυψέλης τους εναντίον μικροβιακών και ιογενών επιθέσεων από το εξωτερικό περιβάλλον.

Η πρόπολη έχει επίσης βακτηριοκτόνο δράση in vitro έναντι παραγόντων που προκαλούν λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος 19. Σε μελέτη που πραγματοποιήθηκε σε παιδιά ο συνδυασμός πρόπολης με βιταμίνης C και εχινάκεια ήταν αποτελεσματικός στη πρόληψη μόλυνσης του αναπνευστικού 14. Η πρόπολη έχει επίσης χορηγηθεί από το στόμα σε ασθενείς με μη ειδική βρογχίτιδα, χρόνια βρογχοπνευμονοπάθεια και σε διάφορα ωτορινολαρυγγολογικά προβλήματα 21. Η αντιϊκή δράση της πρόπολης φαίνεται να οφείλεται στη περιεκτικότητά της σε καφεϊκό οξύ και στη  κερσετίνη quercetin 20. Αρκετές μελέτες δείχνουν τις επιδράσεις συστατικών πρόπολης σε ορισμένους ιούς όπως η γρίπη, η ηπατίτιδα και ο απλός έρπης. Επιπλέον μελέτες έχουν δείξει ότι η αντιβακτηριακές ιδιότητες της πρόπολης έχει ευεργετική δράση και στη στοματική υγεία 10,11 με πρόσθετα οφέλη στη θεραπεία περιοδοντίτιδας 15.

Αντιφλεγμονώδης δράση

To εκχύλισμα πρόπολης σύμφωνα με μελέτες αναστέλλει τη συγκέντρωση αιμοπεταλίων και τη σύνθεση εικοσανοειδών γεγονός που υποδηλώνει τις αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες 8. Σύμφωνα με επιστημονικά ευρήματα 17 η πρόπολη μπορεί να έχει αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες, καθώς συμμετέχει στο μεταβολισμό του αραχιδονικού οξέος με αποτέλεσμα τη μείωση της σύνθεσης των προσταγλανδινών και λευκοτριενών που ευθύνονται για τη δημιουργία φλεγμονών.

Δερματική χρήση

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα μελέτης η πρόπολη έχει επιδείξει θετικά αποτελέσματα σε δερματικά εγκαύματα 9.

Αλληλεπιδράσεις-Αντενδείξεις                

Η μόνη αντένδειξη είναι η αλλεργία.

Η πρόπολη δεν έχει γνωστές αλληλεπιδράσεις, ωστόσο συνιστάται να μη λαμβάνονται σκευάσματα πρόπολης σε περίπτωση αλλεργίας σε προϊόντα της μέλισσας.

Σε ποια προϊόντα θα το βρείτε:

PropolCare, RoyalTonic

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Διαβάστε Περισσότερα

Simone-Finstrom, Michael; Spivak, Marla (May–June 2010). “Propolis and bee health: The natural history and significance of resin use by honey bees”. Apidologie 41 (3): 295–311.

Joint FAO/WHO Expert Committee on Food Additives. Meeting (2008: Geneva, Switzerland). Evaluation of certain veterinary drug residues in food: 70th report of the Joint FAO/WHO Expert Committee on Food Additives. (WHO technical report series; no. 954)

Sá-Nunes A1, Faccioli LH, Sforcin JM. Propolis: lymphocyte proliferation and IFN-gamma production. J Ethnopharmacol. 2003 Jul; 87(1):93-7.

Lopez FC1, Bankova V, Sforcin JM. Effect of three vegetal sources of propolis on macrophages activation. Phytomedicine. 2003 May; 10(4):343.

Bratter C, Tregel M, Liebenthal C, Volk HD. Prophylactic effectiveness of propolis for immunostimulation: a clinical pilot study. Forsch Komplementarmed. 1999;6(5):256-60

Sforcin JM1. Propolis and the immune system: a review. J Ethnopharmacol. 2007. 15;113(1):1-14

Grange JM1, Davey RW. Antibacterial properties of propolis (bee glue). J R Soc Med. 1990 Mar; 83(3):159-60.

Dobrowolski JW, Vohora SB, Sharma K, Shah SA, Naqvi SA, Dandiya PC. Antibacterial, antifungal, antiamoebic, antiinflammatoryand antipyretic studies on propolis bee products. J Ethnopharmacol.1991 Oct; 35(1):77-82.

Gregory SR, Piccolo N, Piccolo MT, Piccolo MS, Heggers JP. Comparison of propolis skin cream to silver sulfadiazine:a naturopathic alternative to antibiotics in treatment of minorburns. J Altern Complement Med. 2002 Feb; 8(1):77-83.

Park YK, Koo MH, Abreu JA, Ikegaki M, Cury JA, Rosalen PL. Antimicrobial activity of propolis on oral microorganisms. Curr Microbiol. 1998 Jan; 36(1):24-8.

Botushanov PI, Grigorov GI, Aleksandrov GA. A clinical study of a silicate toothpaste with extract from propolis. Folia Med (Plovdiv). 2001; 43(1-2):28-30.

Kuropatnicki A et al. Historical aspects of propolis research in modern times. Evidence-Based. Complementary and Alternative Medicine. 2013.

Farnesi AP, Aquino-Ferreira R, De Jong D, Bastos JK, Soares AE. Effects of stingless bee and honey bee propolis on four species of bacteria. Genet Mol Res. 2009; 8(2):635-40.

Cohen HA1, Varsano I, Kahan E, Sarrell EM, Uziel Y. Effectiveness of an herbal preparation containing echinacea, propolis, and vitamin C in preventing respiratory tract infections in children: a randomized, double-blind, placebo-controlled, multicenter study. Arch Pediatr Adolesc Med. 2004 Mar; 158(3):217-21.

Gebaraa EC1, Pustiglioni AN, de Lima LA, Mayer MP. Propolis extract as an adjuvant to periodontal treatment. Oral Health Prev Dent. 2003; 1(1):29-35.

Crisan, I., Zaharia, C. N., Popovici, F., and et al. Natural propolis extract NIVCRISOL in the treatment of acute and chronic rhinopharyngitis in children. Rom.J Virol. 1995; 46(3-4):115-133.

Paulino, N., Teixeira, C., Martins, R., Scremin, A., Dirsch, V. M., Vollmar, A. M., Abreu, S. R., de Castro, S. L., and Marcucci, M. C. Evaluation of the analgesic and anti-inflammatory effects of a Brazilian green propolis. Planta Med 2006; 72:899-906Planta Med. 2006 Aug; 72(10):899-906.

Grange JM1, Davey RW. Antibacterial properties of propolis (bee glue). J R Soc Med. 1990 Mar; 83(3):159-60.

Brätter C1, Tregel M, Liebenthal C, Volk HD. Prophylactic effectiveness of propolis for immunostimulation: a clinical pilot study. Forsch Komplementarmed. 1999 Oct; 6(5):256-60.

Crisan, I., Zaharia, C. N., Popovici, F., and et al. Natural propolis extract NIVCRISOL in the treatment of acute and chronic rhinopharyngitis in children. Rom.J Virol. 1995; 46(3-4):115-133.

Focht J, Hansen SH, Nielsen JV, van den Berg-Segers A, Riezler R. Bactericidal effect of propolis in vitro against agents causing upper respiratory tract infections. Arzneimittelforschung. 1993 Aug; 43(8):921-3.