Βιταμίνη Κ

Περιγραφή

Η λιποδιαλυτή Βιταμίνη Κ ανακαλύφθηκε το 1935 από τον επιστήμονα Henrik Dan.Η ονομασία της προέκυψε από το πρώτο γράμμα της γερμανικής λέξης «Koagulation” που σημαίνει πήξη, λόγω της αντι-αιμορραγικής της ιδιότητας. Αναγκαία για την πήξη του αίματος στη φύση εμφανίζεται υπό μορφή 2 τύπων: ως φυλλοκινόνη (Vitamin K1 ή phylloquinone) που βρίσκεται στα φυτά και ως μια ομάδα ουσιών με την ονομασία Μενακινόνη (Menaquinone) που συντίθεται από τα βακτήρια (εντερική χλωρίδα) στο εντερικό σύστημα των ανθρώπων και ορισμένων ζώων.

Δράση-χρήση

Η Βιταμίνη Κ είναι ουσιώδης για τη σύνθεση των βιολογικά ενεργών συστατικών μιας ευρείας ομάδας πρωτεϊνών, όπως η προθρομβίνη, που συμμετέχουν στην πήξη του αίματος και στη μεταφορά ασβεστίου στο σώμα για το σχηματισμό των οστών.

Σταθερότητα

Η Βιταμίνη Κ έχει μέτρια σταθερότητα στη θερμότητα και στα αναγωγικά μέσα, αλλά είναι ευαίσθητη στα οξέα και στα αλκάλια (μαγειρική σόδα) καθώς επίσης στο φως και σε οξειδωτικούς παράγοντες.

Συμπτώματα Ανεπάρκειας

Η έλλειψη βιταμίνης Κ, αν και ασυνήθης σε υγιείς ενήλικες, πιθανόν να συμβεί σε άτομα με γαστρεντερικές διαταραχές, δυσαπορρόφηση των λιπών, ασθένειες του ήπατος ή μετά από μακροχρόνια λήψη αντιβιοτικών. Διαταραχές στην πήξη του αίματος, με αποτέλεσμα αιμορραγίες, αποτελούν ένδειξη πιθανής ανεπάρκειας βιταμίνης Κ.
Τα νεογέννητα βρέφη, ιδιαίτερα τα πρόωρα και αυτά που θηλάζουν πιθανώς να εμφανίσουν κίνδυνο έλλειψης βιταμίνης Κ, λόγω ανεπαρκούς ποσότητας βιταμίνης Κ στο μητρικό γάλα και ανεπαρκούς συνθέσεως από τη χλωρίδα του εντέρου.

Διατροφικές Απαιτήσεις – Ασφάλεια

Η βιταμίνη Κ (φυλλοκινόνη) θεωρείται ασφαλής σε επίπεδα 65-80mcg¹.Η Συνιστώμενη Ημερήσια Δόση είναι 75μg (ΣΗΔ: Recommended Daily Allowance-RDA), ωστόσο ακόμη και σε μεγαλύτερες δοσολογίες είναι ανεκτή χωρίς παρενέργειες, αν και δεν συνιστώνται πάνω από 500 mcg.

Ωφέλεια από την ευεργετική πρόσληψη συμπληρωμάτων βιταμίνης K

Αντιπηκτική αγωγή με βαρφαρίνη (warfarin): Τα αντιπηκτικά, που χρησιμοποιούνται για να καθυστερούν την πήξη του αίματος, εμποδίζουν την απορρόφηση της βιταμίνης Κ, φαινόμενο που μπορεί να διορθωθεί αποτελεσματικά με χορήγηση βιταμίνης Κ κατόπιν ιατρικής σύστασης.
Οστεοπόρωση: Ο ρόλος της βιταμίνης Κ στην οστεοπόρωση έχει διερευνηθεί, καθώς συμμετέχει στη σύνθεση των πρωτεϊνών που εμπλουτίζουν τα οστά με ασβέστιο².
Πρωινή αδιαθεσία-Ναυτία: Η βιταμίνη Κ σε συνδυασμό με τη βιταμίνη C μπορεί να συμβάλλει στην μείωση των συμπτωμάτων της πρωινής αδιαθεσίας και της συχνά επακόλουθης ναυτίας³.
Κοιλιοκάκη (εντερική διαταραχή λόγω δυσανεξίας στη γλουτένη):Η κοιλιοκάκη μπορεί να μειώσει την απορρόφηση της βιταμίνης Κ4, επομένως προτείνεται διατροφική συμπλήρωση.
Κυστική ίνωση (Cystic fibrosis) – Crohn’s Disease: Διάφορες παθολογικές καταστάσεις δυσαπορρόφησης αλλά και λόγω χρήσης αντιβιοτικών, μπορεί να μειώσει την απορρόφηση της βιταμίνης Κ5,6, επομένως κατόπιν ιατρικής γνωμάτευσης προτείνεται συμπληρωματική λήψη.

Τροφές πλούσιες σε Βιταμίνη Κ

Τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, όπως το σπανάκι, το μπρόκολο, τα λαχανάκια Βρυξελλών, το λάχανο και το μαρούλι αποτελούν πλούσιες διατροφικές πηγές της βιταμίνης Κ. Επίσης άλλες καλές πηγές είναι η βρώμη, οι πατάτες, οι τομάτες, τα σπαράγγια και το βούτυρο. Χαμηλότερα επίπεδα βιταμίνης Κ περιέχονται στο μοσχάρι, στο χοιρινό, στο γάλα, στα καρότα και στα πολλά λαχανικά.

Ενδεικτικός πίνακας τροφών με αντίστοιχες ποσότητες⁷

ΤΡΟΦΙΜΑ ΒΙΤΑΜΙΝΗ K  (μg/100g)
Φύκια (αποξηραμένα) 17000
Πράσινο τσαι 712
Σογιέλαιο 540
Σπανάκι 266
Ρεβίθια 264
Φακές 233
Φασόλια σόγιας 190
Λάχανο 149
Αυγό (κρόκος) 147
Μπρόκολο 132
Μπιζέλια 81

Αλληλεπιδράσεις-Αντενδείξεις

Τα αντιπηκτικά φάρμακα (κουμαρίνη), η ασπιρίνη και ορισμένα αντιβιοτικά ανταγωνίζονται τη δράση της βιταμίνης Κ. Η απορρόφησή της πιθανώς να μειώνεται από τη λήψη mineral oil, σύμπλοκα χολικών οξέων (cholysteramine, colestipol) και του συστατικού orlistat (ορλιστάτη).

Σε ποια προϊόντα θα το βρείτε:

MenoAde, Daily One

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Διαβάστε Περισσότερα

Food and Nutrition Board, National Research Council. Recommended Dietary Allowances, 10th ed. Washington, DC: National Academy Press, 1989

Knapen MH, Hamulyak K, Vermeer C. The effect of vitamin K supplementation on circulating osteocalcin (Bone Gla protein) and urinary calcium excretion. Ann Intern Med 1989;111:1001–5

Merkel RL. The use of menadione bisulfite and ascorbic acid in the treatment of nausea and vomiting of pregnancy. Am J Obstet Gynecol 1952;64:416–8.

Connon JJ. Celiac disease. In: Shils ME, Olson JA, Shike M, eds. Modern Nutrition in Health and Disease, 8th ed. Philadelphia: Lea & Febiger, 1994, 1062

Turck D, Michaud L. Cystic fibrosis: nutritional consequences and management. Baillieres Clin Gastroenterol 1998;12:805–22 [review].

Duggan P, O’Brien M, Kiely M, et al. Vitamin K status in patients with Crohn’s disease and relationship to bone turnover. Am J Gastroenterol 2004;99:2178–85.

Parrish (1980); Haroon ET AL. (1982); USDA (1986).