Βιταμίνη B1- Θειαμίνη

Περιγραφή

Η θειαμίνη ή βιταμίνη Β1, που ανήκει στο σύμπλεγμα βιταμινών Β (Β-Complex), αναγνωρίστηκε ως βιταμίνη το 1912 ενώ η δομή της αποσαφηνίστηκε το 1936.

Δράση-χρήση

1. Παραγωγή Ενέργειας

Η θειαμίνη αποτελεί σημαντικό παράγοντα του συνενζύμου thiamin pyrophosphate που συμμετέχει στις διάφορες ενζυμικές λειτουργίες που εμπλέκονται στην αφομοίωση των υδατανθράκων για την απελευθέρωση ενέργειας στον οργανισμό. Επίσης συμβάλλει στη φυσιολογική λειτουργία των μεταβολικών διεργασιών των λιπών και πρωτεϊνών που αποσκοπούν στη παραγωγή ενέργειας.

2. Νευρικό Σύστημα

Αναγκαία για την καλή ανάπτυξη και υγεία του νευρικού συστήματος. Λόγω της ιδιότητας να συμμετέχει στο μεταβολισμό των υδατανθράκων, εμπλέκεται στην αύξηση της συγκέντρωσης της ακετυλοχολίνης (πολύτιμος νευροδιαβιβαστής του εγκεφάλου) που ενισχύει τη μνήμη και νοητική απόδοση. Ακόμη αυξάνει την πνευματική δραστηριότητα και τη φυσιολογική διανοητική κατάσταση διατηρώντας το σώμα σε εγρήγορση.

3. Καρδιά

Η θειαμίνη ευνοεί την καλή λειτουργία της καρδιάς.

4. Ψυχολογική λειτουργία

Η θειαμίνη συμβάλλει στη φυσιολογική ψυχολογική λειτουργία.

Σταθερότητα

Η θερμότητα κατά το μαγείρεμα και η απόψυξη των τροφών, η έκθεση στο φως και οι οξειδωτικοί παράγοντες, τα συντηρητικά των τροφίμων και το αλκαλικό περιβάλλον (σόδα, ανθρακούχα αναψυκτικά) καταστρέφουν εύκολα τη θειαμίνη. Επίσης η μεγάλη κατανάλωση καφέ και τσαγιού, το αλκοόλ και το κάπνισμα μπορούν να οδηγήσουν σε καταστροφή της θειαμίνης και επομένως να προκαλέσουν ανεπάρκεια.

Συμπτώματα Ανεπάρκειας

Σήμερα, η αβιταμίνωση Β1 είναι σπάνια. Ωστόσο είναι απαραίτητη η συνεχής πρόσληψη από τις τροφές ή τα συμπληρώματα καθώς είναι υδατοδιαλυτή βιταμίνη. Ως εκ τούτου, καθώς δεν αποθηκεύεται στο σώμα, είναι αναγκαία η καθημερινή αναπλήρωση. Η παντελής έλλειψη θειαμίνης μπορεί να προκαλέσει την ασθένεια beri-beri, με συμπτώματα όπως αδυναμία, μυϊκή ατροφία, κόπωση, ανορεξία, απώλεια βάρους και νευρικές διαταραχές. Ωστόσο η έλλειψη μίας από τις βιταμίνες Β συνήθως σημαίνει ότι υπάρχει και έλλειψη σε κάποια άλλη βιταμίνη του συμπλέγματος, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε ανωμαλίες του μεταβολισμού, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Μειωμένα επίπεδα θειαμίνης σε ηλικιωμένους είχαν σαν αποτέλεσμα χαμηλό σωματικό βάρος.

Διατροφικές Απαιτήσεις – Ασφάλεια

Μέχρι σήμερα δεν έχει αναφερθεί υπερβιταμίνωση βιταμίνης Β1 καθώς ως υδατοδιαλυτή, οι επιπλέον ποσότητες αποβάλλονται χωρίς να συσσωρεύονται στον οργανισμό. H Συνιστώμενη Ημερήσια Δόση είναι 1,1mg (ΣΗΔ: Recommended Daily Allowance-RDA), ενώ η ημερήσια πρόσληψη έως 100mg θεωρείται ασφαλής.

Ωφέλη από την ευεργετική πρόσληψη συμπληρωμάτων βιταμίνης Β1

Οι ανάγκες του οργανισμού σε θειαμίνη αυξάνονται στις ακόλουθες περιστάσεις:
• Περίοδοι πνευματικού ή σωματικού άγχους.

• Υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ ή τσιγάρου

• Διατροφή πλούσια σε υδατάνθρακες, καθώς για την καύση τους χρειάζεται η θειαμίνη.

• Χρόνιες ή μονόπλευρες δίαιτες

Τροφές πλούσιες σε βιταμίνη Β1

Συνήθεις διατροφικές πηγές βιταμίνης Β1 είναι το αναποφλοίωτο ρύζι, τα δημητριακά ολικής άλεσης, τα περισσότερα λαχανικά, το γάλα, το μαύρο ψωμί, το συκώτι, η μαγιά μπύρας, το ψάρι, τα καρύδια, το αυγό, τα φασόλια.

Ενδεικτικός πίνακας τροφών με αντίστοιχες ποσότητες⁵ :

ΤΡΟΦΙΜΑ ΒΙΤΑΜΙΝΗ B1 (mg/100g)
Διατροφική Μαγιά 40
Εμπλουτισμένα δημητριακά 2,3
Μπύρα (ελεύθερη αλκοόλης) 1,33
Φιστίκια macadamia 1,2
Χοιρινή μπριζόλα (στο grill) 0,613
Ρύζι (καστανό) 0,425
Καρύδια 0,395
Μορταδέλα 0,327
Ψωμί (πολύσπορο) 0,232
Σολομός (στον ατμό) 0,215
Μοσχάρι μπριζόλα (μαγειρεμένη) 0,200
Αμύγδαλα 0,183
Γάλα 0,05

Αλληλεπιδράσεις-Αντενδείξεις

Η απορρόφηση της βιταμίνης Β1 επηρεάζεται αρνητικά από ορισμένα σκευάσματα, όπως:
Αντιόξινα (ανθρακικό ασβέστιο, υδροξείδιο του αργιλίου): Μειώνουν την απορρόφηση της θειαμίνης.
Καφές και σκευάσματα που περιέχουν καφεΐνη ενδέχεται να μειώσουν τα αποθέματα θειαμίνης στον οργανισμό.
Διουρητικά: Τα διουρητικά έχουν συσχετισθεί με μειωμένα επίπεδα θειαμίνης στο σώμα, καθώς αυξάνουν την απέκκρισή της από τα ούρα.
Αντισυλληπτικά: Τα αντισυλληπτικά που λαμβάνονται από το στόμα αναφέρεται ότι επιδρούν αρνητικά στην αφομοίωση της θειαμίνης.

Σε ποια προϊόντα θα το βρείτε:

ProbioAde, LiverAde, B-Complex, Μαγιά Μπύρας, Daily One, Xtra Energy, Vitality 50+, Memory, Quiet Life

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Διαβάστε Περισσότερα

Martin, PR, Singleton, CK, Hiller-Sturmhofel, S (2003). “The role of thiamine deficiency in alcoholic brain disease”. Alcohol Research and Health 27 (2): 134–142.

Wilkinson TJ, Hanger HC, Elmslie J, George PM, Sainsbury R. , The response to treatment of subclinical thiamine deficiency in the elderly. Am J Clin Nutr. 1997 Oct; 66(4):925-8. (PubMed).

Rieck J, Halkin H, Almog S, Seligman H, Lubetsky A, Olchovsky D, Ezra D. Urinary loss of thiamine is increased by low doses of furosemide in healthy volunteers. J. Lab Clin Med., 1999 Sep;134(3):238-43 (PubMed).

Anderson KE, Bodansky O, Kappas A., Effects of oral contraceptives on vitamin metabolism, Adv Clin Chem. 1976;18:247-87 (PubMed). 5. Ciqual French food composition table version 2012.