Βιταμίνη B5 – Παντοθενικό οξύ

Περιγραφή

Η βιταμίνη Β5 ή παντοθενικό οξύ ανακαλύφθηκε το 1933, είναι υδατοδιαλυτή και ανήκει στο σύμπλεγμα βιταμινών Β. Η ονομασία της προέρχεται από την ελληνική λέξη «πάντοθεν» λόγω του ότι ευρέως απαντάται σε όλους τους ζωντανούς οργανισμούς.

Δράση-χρήση

Το παντοθενικό οξύ παίζει σημαντικό ρόλο στον μεταβολισμό των υδατανθράκων, πρωτεϊνών και λιπών. Αποτελεί μέρος του συνενζύμου Α, που συμμετέχει στη παραγωγή ενέργειας από τις τροφές, στη σύνθεση απαραίτητων λιπιδίων, στεροειδών ορμονών, βιταμίνης D, αντισωμάτων και νευροδιαβιβαστών. Επίσης είναι ιδιαίτερα σημαντικό για την άρτια λειτουργία των επινεφριδίων. Στα συμπληρώματα διατροφής η βιταμίνη Β5 απαντάται ως παντοθενικό οξύ ή ως παντοθενικό ασβέστιο.

Σταθερότητα

Το παντοθενικό οξύ καταστρέφεται από την θερμότητα, τα αλκαλικά (μαγειρική σόδα) ή όξινα διαλύματα (ξύδι), το μαγείρεμα και τις διάφορες επεξεργασίες τροφίμων.

Συμπτώματα Ανεπάρκειας

Λόγω της ευρείας παρουσίας του παντοθενικού οξέος στις περισσότερες τροφές, στον άνθρωπο δεν έχει διαπιστωθεί αβιταμίνωση λόγω έλλειψης του συγκεκριμένου συστατικού. Ωστόσο εμφανίστηκαν συμπτώματα κόπωσης, πονοκέφαλος, αϋπνία και γαστρεντερικές διαταραχές σε άτομα στα οποία πειραματικά δημιουργήθηκε διατροφική έλλειψη σε παντοθενικό οξύ. Ομάδες που διατρέχουν κίνδυνο ανεπάρκειας σε βιταμίνη Β5 είναι οι αλκοολικοί, οι γυναίκες που ακολουθούν φαρμακευτική αγωγή με αντισυλληπτικά, τα άτομα με ανεπαρκή πρόσληψη τροφής (π.χ. ηλικιωμένοι, μετεγχειρητικά) και τα άτομα με μειωμένη απορρόφηση (λόγω ορισμένων εγγενών ασθενειών).

Διατροφικές Απαιτήσεις – Ασφάλεια

H Συνιστώμενη Ημερήσια Δόση (ΣΗΔ) είναι 6mg, ενώ η ημερήσια πρόσληψη έως 12mg, θεωρείται επαρκής για ενήλικες. Το παντοθενικό οξύ έχει πολύ χαμηλή τοξικότητα και συμπτώματα γαστρεντερικών διαταραχών αναφέρθηκαν μόνο σε πολύ υψηλά ημερήσια επίπεδα πρόσληψης (10-20 g).

Ωφέλεια από την ευεργετική πρόσληψη συμπληρωμάτων βιταμίνης Β5

• Νοητική Επίδοση: Το παντοθενικό οξύ (βιταμίνη Β5) συμβάλλει στη φυσιολογική λειτουργία της νοητικής επίδοσης, λόγω της συμμετοχής του στη σύνθεση ορισμένων νευροδιαβιβαστών.
• Άγχος: Οι ιδιότητες της βιταμίνης Β5 είναι γνωστές στη μείωση του στρες και άλλων σχετικών διαταραχών, όπως η ανησυχία και η κατάθλιψη, καθώς το παντοθενικό οξύ συμβάλλει στη φυσιολογική ρύθμιση των στεροειδών ορμονών (κορτικοστεροειδή).
• Αρθρίτιδα: Ορισμένες μελέτες αναφέρουν ότι η διατροφική πρόσληψη παντοθενικού οξέος μπορεί να είναι ευεργετική σε άτομα που πάσχουν από ρευματοειδή αρθρίτιδα, καθώς έχουν βρεθεί χαμηλά επίπεδα παντοθενικού οξέος στο αίμα τους. Ωστόσο απαιτούνται επιπλέον μελέτες για να τεκμηριώσουν αυτή την ωφέλεια.
• Ακμή: Σε μια προκαταρκτική μελέτη, η λήψη συμπληρωμάτων με παντοθενικό οξύ σε συνδυασμό με τοπική εφαρμογή κρέμας με πανθενόλη, βελτίωσε τα συμπτώματα ακμής. Έχουν αναφερθεί επίσης ευεργετικά αποτελέσματα του παντοθενικού οξέος στην επούλωση πληγών, στην καταπολέμηση των μολύνσεων λόγω δημιουργίας αντισωμάτων και σε ορισμένες αλλεργίες.

Τροφές πλούσιες σε Βιταμίνη Β5

Καλές διατροφικές πηγές παντοθενικού οξέος αποτελούν το κρέας, η μαγιά μπύρας, ο σολομός, τα αυγά, τα προϊόντα ολικής άλεσης, τα όσπρια, τα λαχανικά (μπρόκολο, λάχανο) και τα φρούτα (αβοκάντο).

Ενδεικτικός πίνακας τροφών με αντίστοιχες ποσότητες:

ΤΡΟΦΙΜΑ ΒΙΤΑΜΙΝΗ B5  (mg/100g)
Συκώτι  μοσχαρίσιο 7,9
Διατροφική Μαγιά 7,2
Φιστίκια 2,1
Λευκά μανιτάρια 2,1
Αυγά 1,6
Φύτρο σιταριού 1
Γάλα 0,35
Λαχανικά 0,2-0,6

Αλληλεπιδράσεις-Αντενδείξεις

Τα από του στόματος αντισυλληπτικά (estrogen, progestin)¹ μπορεί να αυξάνουν την ανάγκη για παντοθενικό οξύ.

Σε ποια προϊόντα θα το βρείτε:

ProbioAde, BeautyAde, MenoAde, B- Complex, Daily One, Xtra Energy, Vitality 50+, Memory, Ηλεκτρολύτες

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Διαβάστε Περισσότερα

Flodin N. Pharmacology of micronutrients. New York: Alan R. Liss, Inc.; 1988.

Barton-Wright EC, Elliott WA. The pantothenic acid metabolism of rheumatoid arthritis. Lancet 1963; ii: 862-3.

General Practitioner Research Group. Calcium pantothenate in arthritic conditions. Practitioner 1980; 224:208­211.

Leung LH. Pantothenic acid deficiency as the pathogenesis of acne vulgaris. Med Hypotheses 1995; 44:490–2

Fidanza A. Therapeutic action of pantothenic acid. Int J Vitam Nutr Res 1983; suppl 24:53-67 [review].

Souci, Fachmann, Kraut food composition and nutrition tables.