Προβιοτικά

Περιγραφή 

Τα προβιοτικά είναι μικροοργανισμοί (γαλακτικά βακτήρια ή ένζυμα ή «φιλικά»  βακτήρια, όμοιοι με τα ωφέλιμα βακτήρια που υπάρχουν στο γαστρεντερικό σύστημα (κυρίως στο λεπτό και παχύ έντερο) του οργανισμού, στο ουροποιητικό και γεννητικό σύστημα (κολπικό βλεννογόνο) και έχουν ευεργετικές επιδράσεις στην υγεία.O Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (FAO-WHO) ορίζει τα προβιοτικά ως «ζωντανούς μικροοργανισμούς, οι οποίοι όταν χορηγούνται σε ικανοποιητικές ποσότητες επιφέρουν ένα υγιές αποτέλεσμα στον οργανισμό». Τα προβιοτικά αναγνωρίζονται από το γένος π.χ. Lactobacillus, Bifidobacterium, Streptococcus κλπ., ενώ κάθε γένος διακρίνεται σε διάφορα είδη π.χ. Lactobacillus acidophilus, Bifidobacterium longum, Streptococcus thermophilus κλπ. Επιπλέον κάθε είδος προ βιοτικής καλλιέργειας διακρίνεται σε αντίστοιχα στελέχη.

 

Δράση-χρήση 

Η δράση των προ βιοτικών προσέλκυσε το ενδιαφέρον των επιστημόνων από τις αρχές του 19ου αιώνα. Το 1907 ο Ρώσος Νομπελίστας Metchnikoff 1 διαπίστωσε ότι η καλή υγεία και μακροζωία Βουλγάρων χωρικών οφειλόταν στην ευρεία κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων πλούσιων σε γαλακτικά ένζυμα τα οποία ενίσχυαν την άμυνα του οργανισμού και πρόσφεραν ευεξία.

Πολυάριθμες μελέτες δείχνουν ότι βελτιώνουν τη φυσιολογική εντερική χλωρίδα, δηλ. τον πληθυσμό βακτηρίων που ζουν στο έντερο, αποτρέποντας την ανάπτυξη παθογόνων βακτηρίων και την εγκατάσταση βλαβερών μικροοργανισμών .Παράλληλα ευνοούν την ανάπτυξη των καλών, δηλ. των μη παθογόνων βακτηρίων ενώ επίσης μειώνουν και το p Η του εντέρου.

Ουσιαστικά, οι προ βιοτικοί μικροοργανισμοί ανταγωνίζονται τους παθογόνους στη γαστρεντερική οδό και εμποδίζουν την ανάπτυξή τους.

Με αυτούς του τρόπους τα προβιοτικά συμβάλλουν στη διατήρηση και εξισορρόπηση  της μικροβιακής χλωρίδας του εντέρου, η οποία μπορεί να διαταραχθεί από το έντονο στρες, την λήψη αντιβιοτικών, την αλλαγή διατροφής ή τρόπου ζωής και άλλες διαταραχές της υγείας. Βακτήρια που παράγουν γαλακτικό οξύ χρησιμοποιούνται συνήθως στα προβιοτικά. Οι ευεργετικές επιδράσεις τους στην ανθρώπινη υγεία, συμπεριλαμβάνουν: μείωση του κινδύνου των γαστρεντερικών διαταραχών, ανακούφιση από τη δυσανεξία στη λακτόζη που συνοδεύεται από διάρροια (χαμηλά επίπεδα β-γαλακτοσιδάσης στο έντερο), ενίσχυση της άμυνας και αντιμετώπιση δυσκοιλιότητας.

Τα προβιοτικά χρησιμοποιούνται επίσης για τη θεραπεία άλλων τύπων διάρροιας, όπως η διάρροια των ταξιδιωτών που προκαλείται από εντεροτοξιγονικό Escherichia coli, οξεία διάρροια από ροταϊό, διάρροια που σχετίζεται με αντιβιοτικά ή ραδιοθεραπεία 2,3,4,5,6.

Επίσης τα προβιοτικά βοηθούν στην πέψη και απορρόφηση των θρεπτικών ουσιών καθώς συμμετέχουν στη διάσπαση των πρωτεϊνών και λιπών στο πεπτικό σύστημα.

Βελτιώνουν την άμυνα του οργανισμού και τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος προστατεύοντας από επικίνδυνα βακτηρίδια και προλαμβάνοντας σοβαρές μολύνσεις.

                                                                                              

Διατροφικές Απαιτήσεις – Ασφάλεια       

Τα προβιοτικά διασφαλίζουν την ανθρώπινη υγεία και γι’ αυτό χαρακτηρίζονται διεθνώς ως GRAS (Generally Regarded as Safe- Γενικώς Αναγνωρισμένα ως Ασφαλή) και καταγράφονται σε επίσημα αναγνωρισμένο κατάλογο καλλιεργειών κατόπιν ερευνών και διεξοδικών ελέγχων που έχουν διεξαχθεί. Το 2002 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (FAO-WHO) όρισε τις Κατευθυντήριες Οδηγίες 10 σύμφωνα με τις οποίες οι παραγωγοί προ βιοτικών τροφίμων και συμπληρωμάτων διατροφής θα πρέπει να συνάδουν, βάσει συγκεκριμένων κριτηρίων αναφορικά με την ασφάλεια και αποτελεσματικότητα για τα γένη, είδη και στελέχη προ βιοτικών καλλιεργειών που χρησιμοποιούνται.                                                                            

Ωφέλεια από την ευεργετική πρόσληψη συμπληρωμάτων με Προβιοτικά

Εκτεταμένες έρευνες έχουν διεξαχθεί για την αποτελεσματικότητα των προ βιοτικών, αναφορικά με την διατήρηση της υγείας της εντερικής χλωρίδας ή ακόμη και την θεραπεία ή πρόληψη διαφόρων σχετικών διαταραχών. Υπάρχουν επίσης επιστημονικά στοιχεία που στηρίζουν την άποψη ότι τα προβιοτικά πιθανόν να βελτιώνουν και τη γενική κατάσταση της υγείας.

Γαστρεντερική υγεία

Τα προβιοτικά εξισορροπούν την βακτηριακή εντερική χλωρίδα, την πεπτική υγεία και ευεξία, καθώς προσκολλώνται στα εντερικά επιθηλιακά κύτταρα και επίσης σύμφωνα με μελέτες παράγουν αντιμικροβιακή φύσεως ουσίες, όπως οργανικά οξέα, γαλακτικό οξύ, βακτηριοσίνες και πεπτίδια που εμποδίζουν την ανάπτυξη παθογόνων οργανισμών 7,8.

Διάρροια -αντιβιοτικά:

Στις περιπτώσεις που εκδηλώνεται διάρροια μετά από θεραπεία με ορισμένα αντιβιοτικά, ορισμένα είδη γαλακτοβακτηρίων (προ βιοτικών) σύμφωνα με έρευνες προλαμβάνουν την εμφάνιση διάρροιας που σχετίζεται με λήψη αντιβιοτικών 9. Πιθανόν  να βοηθούν και μετά από μόλυνση με ροταϊό. Επίσης τα προβιοτικά βοηθούν σε περιπτώσεις διάρροιας των ταξιδιωτών 14.

Δυσκοιλιότητα:

Η πρόσληψη προ βιοτικών έχει ευεργετική δράση στη βελτίωση της κινητικότητας των εντέρων και αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας σύμφωνα με μελέτες 19.

Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (IBS):

Χαρακτηρίζεται από διάφορα συμπτώματα με εναλλαγή δυσκοιλιότητας και διάρροιας (σπαστική κολίτιδα). Σύμφωνα με μελέτες η λήψη προ βιοτικών μπορεί να συμβάλλει σημαντικά στη μείωση των συμπτωμάτων αυτών 11. Επίσης τα προβιοτικά σύμφωνα με μελέτες έχουν ευεργετική δράση και σε άλλες φλεγμονώδεις παθήσεις του εντέρου.

Ελικοβακτηριδίου του πυλωρού:

Τα προβιοτικά πιθανόν να βοηθούν στην καταπολέμηση του που προκαλεί έλκος στο πεπτικό σύστημα 12,13.

Ενίσχυση ανοσοποιητικού

Το 70% του ανοσοποιητικού συστήματος του οργανισμού βρίσκεται στο γαστρεντερικό σωλήνα και συγκεκριμένα στο λεπτό έντερο. Ορισμένα είδη προ βιοτικών ενισχύουν τη παραγωγή αντισωμάτων, χάρη στην επίδρασή τους στα β-κύτταρα, με αποτέλεσμα την ενδυνάμωση της άμυνας του οργανισμού 15,16.

Δυσανεξία στη λακτόζη

Τα προβιοτικά Lactobacillus acidophilus και τα Bifidobacteria, έχουν ευνοϊκή επίδραση στην αφομοίωση της λακτόζης. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα μελετών έχουν την ιδιότητα να παράγουν β-D-γαλακτοσιδάση που βοηθά στη πέψη της λακτόζης  και βελτιώνει τα συμπτώματα λόγω δυσανεξίας στη λακτόζη 17,18.

Πρόληψη και θεραπεία των μυκητιάσεων του κόλπου & ουρολοιμώξεων

Τα προβιοτικά έχουν επιδείξει, αν και σε περιορισμένες μελέτες, θετική επίδραση σε περιπτώσεις κολπικών μυκητιάσεων και ουρολοιμώξεων 21,22. Ωστόσο απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να επιβεβαιώσει τα θετικά αποτελέσματα των προ βιοτικών στις συγκεκριμένες διαταραχές.

Αλλεργίες-Δέρμα

Τα προβιοτικά διατηρούν την υγεία του δέρματος σε περιπτώσεις εκζέματος, δερματίτιδας και άλλων διαταραχών 20.

 

Τροφές πλούσιες σε Προβιοτικά

Τα προβιοτικά βρίσκονται σε ορισμένα τρόφιμα που έχουν υποστεί ζύμωση, όπως το γιαούρτι τα όξινα γαλακτοκομικά προϊόντα (κεφίρ, τυρί, γάλα εμπλουτισμένο με προ βιοτικές καλλιέργειες, ορισμένοι χυμοί, η μπύρα, το κρασί ) καθώς και σε συμπληρώματα διατροφής.

 

Αλληλεπιδράσεις-Αντενδείξεις    

Η χρήση των προβιοτικών σε πολλές χώρες για πολλά χρόνια, έχει επιδείξει ιστορικό ασφαλούς χρήσης και δεν φαίνεται να αλληλοεπιδρούν με τρόφιμα ή αν λαμβάνονται σε διαφορετική ώρα από τα φάρμακα, ούτε έχουν αναφερθεί αντενδείξεις.

Σε ποια προϊόντα θα το βρείτε:

ProbioAde

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Διαβάστε Περισσότερα

Metchnikoff E (1907), The Prolongation of Life. William Heineman, London, UK, pp. 161-183

Macfarlane GT, Cummings JH. 1999. Probiotics and prebiotics:can regulating the activities of intestinal bacteria benefit health? British Medical Journal 318, 999–1003.

Heyman M. 2000. Effect of lactic acid bacteria on diarrheal disease. Journal of the American College of Nutrition 19. (Suppl), 137S–146S.

Roberfroid MB. 2000. Prebiotics and probiotics: are they functional foods? American Journal of Clinical Nutrition 71. (Suppl), 1682S–1687S.

Dunne C. 2001. Adaptation of bacteria to the intestinal niche: probiotics and gut disorder. Inflammatory Bowel. Disease 7, 136–145.

Marteau PR, de Vrese M, Cellier CJ, Schrezenmeir J. 2001. Protection from gastrointestinal diseases with the use of probiotics. American Journal of Clinical Nutrition 73 (Suppl), 430S–436S.

Tannock G.W. (1999). The normal microflora:an introduction in Medicinal Importance of Normal microglora (Tannock G.W. Ed.) pp 1-23, Kluwer Academic Publishers, London, UK.

Tannock G.W. (1999). Modification of normal microflora in medicinal The normal microflora:an introduction in Medicinal Importance of Normal microflora (Tannock G.W. Ed.) pp 487-506, Kluwer Academic Publishers, London, UK.

Aloysius L D’Souza et al. (2002). Probiotics in prevention of antibiotic associated diarroea. British Medical Journal; Vol 321, pp 1-6

Guidelines for the Evaluation of Probiotics in Food. Report of a Joint FAO/WHO Working Group on Drafting Guidelines for the Evaluation of Probiotics in Food. London Ontario, Canada. April 30 and May 1, 2002 Food and Agriculture Organization of the United Nations World Health Organization

Niedzielin K, Kordecki H, Birkenfeld B. A controlled, double-blind, randomized study on the efficacy of Lactobacillus plantarum 299V in patients with irritable bowel syndrome. Eur J Gastroenterol Hepatol 2001;13:1143-7.

Sheu BS1, Wu JJ, Lo CY, Wu HW, Chen JH, Lin YS, Lin MD. Impact of supplement with Lactobacillus- and Bifidobacterium-containing yogurt on triple therapy for Helicobacter pylori eradication. Aliment Pharmacol Ther. 2002 Sep;16(9):1669-75.

Wang K.Y., et al (2004). Effects of ingesting Lactobacillus-and Bifidobacterium –containing yogurt in subjects with colonized Helicobacter pylori. American Journal of Clinical Nutrition, Vol 80, No 3, 737-741.

Kinová Sepová H1, Bilková A, Bukovský M. Lactobacilli and their probiotic properties. Ceska Slov Farm. 2008 Apr;57(2):95-8.

Easo JG, Measham JD, Green-Johnson JM, 2002. Food and Agricultural Immunology 14:73-83

Cazzola M, Tompkins TA, Matera MG, Immunomodulatory Impact of a symbiotic in TH1 & TH2 models of infection. Ther Adv Respir Dis 2010.

Kilara A, Shaham KM, Lactase activity of cultured and acidified dairy products. J. Dairy Sct, 1976;59:2301-5

Kim HS, Gilliland S, Lactobacillus acidophilus as a dietary adjunct for milk to aid lactose digestion in humans. J. Dairy Sct 1983;66:959-66

Dimidi E, Christodoulides S, Fragkos KC, Scott SM, Whelan K.The effect of probiotics on functional constipation in adults: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials.Am J Clin Nutr. 2014 Oct;100(4):1075-84.

Isolauri E. Dietary modification of atopic disease: Use of probiotics in the prevention of atopic dermatitis. Curr Allergy Asthma REP 2004;4:270-5

Vicariotto F1, Del Piano M, Mogna L, Mogna G. 2012 Effectiveness of the association of 2 probiotic strains formulated in a slow release vaginal product, in women affected by vulvovaginal candidiasis: a pilot study. J Clin Gastroenterol. Oct;46 Suppl:S73-80.

Uehara S1, Monden K, Nomoto K, Seno Y, Kariyama R, Kumon H. A pilot study evaluating the safety and effectiveness of Lactobacillus vaginal suppositories in patients with recurrent urinary tract infection. Int J Antimicrob Agents. 2006 . Aug;28 Suppl 1:S30-4.