Συνένζυμο Q10 (Co-Enzyme Q10)

Περιγραφή

Το συνένζυμο Q10 (CoQ10), επίσης γνωστό ως ουμπικινόνη (ubiqinone), θεωρείται ως βιταμίνη και αποτελεί κύριο συστατικό των κυτταρικών μεμβρανών, ενώ συμμετέχει στην αεροβική κυτταρική αναπνοή. Το συνένζυμο Q10 αποθηκεύεται στα μιτοχόνδρια, κύτταρα υπεύθυνα για την παραγωγή ενέργειας, υπό μορφή ενός μορίου που ονομάζεται ΑΤΡ (τριφωσφορική αδενοσίνη). Ιστοί με υψηλή απαίτηση ενέργειας όπως η καρδιά, το ήπαρ , οι σκελετικοί μύες, περιέχουν υψηλότερο αριθμό μιτοχονδρίων μέσα στα κύτταρα τους.

Το ανθρώπινο σώμα είναι σε θέση να συνθέσει ένα περιορισμένο ποσό του συνενζύμου Q10 στο ήπαρ, ωστόσο το υπόλοιπο πρέπει να λαμβάνεται από τη διατροφή. Αρχικά ο Dr. Frederick Crane κατάφερε να απομονώσει το συνένζυμο Q10 από την καρδιά βοδινού το 1957 ενώ πολύ δύσκολα προσλαμβάνεται από διατροφικές πηγές σε ικανοποιητική ποσότητα. Τα επίπεδα του συνενζύμου Q10 μειώνονται με την ηλικία ενώ εξαντλούνται από την έντονη σωματική άσκηση ή τυχόν ασθένεια.

Δράση-χρήση

Το συνένζυμο Q10 είναι ένα ουσιαστικός συν-παράγοντας των ενζύμων που εμπλέκονται στη διαδικασία παραγωγής ενέργειας. Επομένως το συνένζυμο Q10 έχει ζωτικό ρόλο στον ενεργειακό εφοδιασμό του οργανισμού, καθώς συμβάλλει στην παραγωγή ενέργειας σε ποσοστό 95%. Ο βιοχημικός μηχανισμός δράσης επιτελείται σε συνδυασμό με ένζυμα (εξού και το όνομά του ως συνένζυμο Q10) για να μετατρέψει τα σάκχαρα και το λίπος σε ενέργεια.

Επίσης το συνένζυμο Q10 είναι επίσης σημαντικό ως λιποδιαλυτό αντιοξειδωτικό μέσα στο σώμα, προστατεύοντας τις κυτταρικές μεμβράνες από τις βλαβερές συνέπειες των ελεύθερων ριζών που έχουν ενοχοποιηθεί στην παθογένεση πολλών ασθενειών και δρα κατά τρόπο συμπληρωματικό προς τη βιταμίνη Ε.

Διατροφικές Απαιτήσεις – Ασφάλεια

Γενικά η ημερήσια συνιστώμενη πρόσληψη για το συνένζυμο Q10 είναι 30mg, κατά προτίμηση σε τμηματικές δόσεις (π.χ. πρωί και βράδυ) μαζί με τα γεύματα, για καλύτερη αφομοίωση.

Ωφέλεια από την ευεργετική πρόσληψη συμπληρωμάτων με συνένζυμο Q10

Κλινικές μελέτες έχουν δείξει το συνένζυμο Q10 έχει τα ακόλουθα οφέλη:

  • Καρδιαγγειακού σύστημα:

Βοηθά στη διατήρηση ενός υγιούς καρδιαγγειακού συστήματος, ωφελώντας τους ασθενείς με καρδιαγγειακή νόσο, υπέρταση¹⁵, υπερλιπιδαιμία, στεφανιαία νόσο και καρδιακή ανεπάρκεια¹-²-³-¹⁶.

  • Ανοσοποιητικό σύστημα:

Το συνένζυμο Q10 προάγει την κανονική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, ενισχύοντας την παραγωγή λευκοκυττάρων & αντισωμάτων καθώς και τη δράση των κυττάρων με υψηλή ενεργειακή εξάρτηση, που εμπλέκονται στην ανοσολογική απόκριση λόγω της αντιοξειδωτικής του ιδιότητας.

  • Περιοδοντική νόσος: 

Το συνένζυμο Q10 παίζει ζωτικό ρόλο στη διατήρηση υγιών ούλων. Μελέτες αναφέρουν στοιχεία για ανεπάρκεια του συνενζύμου Q10 σε ασθενείς με περιοδοντική νόσο. Τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες κλινικές μελέτες με εικονικό φάρμακο αναφέρουν ότι η πρόσληψη ή η τοπική εφαρμογή στα ούλα συνενζύμου Q10, πρόσφερε αξιοσημείωτη βελτίωση της κλινικής κατάστασης (π.χ. βάθος θύλακα, ρωγμές των ούλων ροή ρευστού, βαθμολογίες πλάκας ), σε ασθενείς με περιοδοντική νόσο.

  • Ενίσχυση των αποθεμάτων ενέργειας:

Η συμβολή του Συνενζύμου Q10 στη παραγωγή ενέργειας είναι γνωστή, λόγω του ότι συμμετέχει στον μεταβολισμό που επιτελείται στα μιτοχόνδρια των κυττάρων.
Η από του στόματος πρόσληψη συνενζύμου Q10 βελτιώνει την αίσθηση κοπώσεως και εξάντλησης.

  • Άλλες ωφέλειες: 

Νόσος Parkinson: Κλινικές μελέτες έχουν αποδείξει ότι η συμπλήρωση με το συνένζυμο Q10 επιβραδύνει την εξέλιξη και τα οφέλη των συμπτωμάτων των ασθενών με νόσο του Parkinson⁸-⁹.

  • Θεραπεία με στατίνες:

Σύμφωνα με μελέτες, τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται για μείωση των επιπέδων της χοληστερόλης πιθανόν να έχουν αρνητική επίπτωση στα επίπεδα συνενζύμου Q10. Επομένως η επαρκής συμπληρωματική χορήγηση συνενζύμου Q10 με στατίνες (σιμβαστατίνη, λοβοστατίνη, πραβαστατίνη) έχει συνεργιστική δράση και αντισταθμίζει τόσο την εξάντλησή του, η οποία επάγεται από τη χρήση στατινών, όσο και πολλές από τις δυσμενείς επιπτώσεις που προκύπτουν από τη χρήση στατινών¹¹-¹²-¹³ .

  • Μελάνωμα:

Μειωμένα επίπεδα συνενζύμου Q10 αναφέρονται ως παράγοντας κινδύνου για εμφάνιση μελανώματος¹⁴.

Αλληλεπιδράσεις-Αντενδείξεις

Το συνένζυμο Q10 δεν έχει γνωστές αλληλεπιδράσεις ή ανεπιθύμητες ενέργειες. Ωστόσο δεν συνιστάται για τις έγκυες ή θηλάζουσες γυναίκες, καθώς τα αποτελέσματα του συνενζύμου Q10 δεν έχουν μελετηθεί εκτενώς.

Τροφές πλούσιες σε συνένζυμο Q10

Το μοσχαρίσιο κρέας αποτελεί την κύρια πηγή του συνενζύμου Q10, με την περιεκτικότητα ωστόσο να μειώνεται αισθητά λόγω των διαφόρων επεξεργασιών και του μαγειρέματος.

Σε ποια προϊόντα θα το βρείτε:

CardAde, CholestAde, Xtra Energy, LiverAde

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Διαβάστε Περισσότερα

Mortensen SA (1993) Perspectives on therapy of cardiovascular disease with coenzyme Q10. Clin Invest; 71: 116-123.

Mortensen Sa (2003) Overview on coenzyme Q10 as adjunctive therapy in chronic heart failure. Biofactors; 18(1): 79-89.

Langsjoen P, Willis R, Folkers K (1994) Treatment of essential hypertension with coenzyme Q10. Mol Aspects Med; 15: 265-272.

Nakamura R, Littarru GP, Folkers K et al. () Study of CoQ10 enzymes in gingival from patients with periodontal disease and evidence for a deficiency of coenzyme Q10. Proc Natl Acad Sci; 71(4): 1456-1460, 1974 .

Hansen IL, Iwamoto Y, Kishi T et al (1976) Gingival and leucocytic deficiencies of coenzyme Q10 in patients with periodontal disease. Res Commun Chem Pathol Pharmacol; 14(4): 729-738.

Hanioka T, Tanaka M, Ojima M et al. Effect of topical application of coenzyme Q10 on adult periodontitis. Mol Aspects Med; 15(S1): 241-248, 1994.

Wilkinson EG, Arnold RM, Folkers K. Adjunctive treatment of periodontal disease with coenzyme Q10. res ommun Chem pathol Pharmacol; 14(4): 715-719, 1976.

Shults Cw, Oakes D, Kierburtz K et al (2002) Effects of coenzyme Q10 in early Parkinson disease: evidence of slowing of the functional decline. Arch Neurol; 59910): 1541-1550.

Muller T, Buttner T, Gholipour AF et al (2003) Coenzyme Q10 supplementation provides mild symptomatic benefit in patients with Parkinson’s disease. Neurosci Lett; 341(3): 201-204.

Langsjoen PH, Langsjoen AM (2003) The clinical use of HMG CoA reductase inhibitors and the associated depletion of coenzyme Q10. A review of animal and human publications. Biofactors; 18(1): 101-111.

Mabuchi H, Nohara A et al (2007) Effects of CoQ10 supplementation on plasma lipoprotein lipid, CoQ10 and liver and muscle enzyme levels in hypercholesterolemic patients treated with atorvastatin: A randomized double-blind study. Atherosclerosis; August 4.

Silver A, Langsjoen PH, Szabo S et al (2004) Effect of Atorvastatin on left ventricular diastolic fuction and ability of coenzyme Q10 to reverse that dysfunction. Am J Cardiol; 94(10): 1306-1310.

Rundek T, Naini A, Sacco R et al (2004) Atorvastatin decreases the coenzyme Q10 level in the blood of patients at risk of cardiovascular disease and stroke. Arch Neurol; 61: 889-892.

Rusciani L, Proietti I, Rusciani a et al (2006) Low plasma coenzyme Q10 levels as an independent prognostic factor for melanoma progression. J Am Acad Dermatol; 54(2): 234-241.

Wilburn AJ, King DS, Glisson J et al (2004) The natural treatment of hypewrtension. J clin Hypertens; 6(5): 219-221.

Soja AM, Mortensen SA (1997) treatment of congestive heart failure with coenzyme Q10 illuminated by meta-analyses of clinical trials. Mol Aspects Med; 18(S1): 159-168.

Ravaglia G, Forti P, Maioli F, Bastagli L, Facchini A, Mariani E, Savarino L, Sassi S, Cucinotta D, Lenaz G.Q10 and Other Micronutrients Needed for Elderly Immunity Am J Clin Nutr.

Mizuno K, et al. Antifatigue effects of coenzyme Q10 during physical fatigue. Nutrition. 2008 Apr;24(4):293-9.