Λεκιθίνη

Περιγραφή

Η λεκιθίνη είναι διατροφικό συστατικό, απαραίτητο στον οργανισμό καθώς αποτελεί συστατικό των κυττάρων και υπάρχει σε μεγαλύτερο ποσοστό στον εγκέφαλο, στην καρδιά, στο συκώτι, στη μυελίνη των νεύρων και στα νεφρά. Η λεκιθίνη, 100% φυτικό προϊόν από τον καρπό της σόγιας, διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στον μεταβολισμό των λιπών σε ενέργεια. Η μοριακή δομή της λεκιθίνης συνίσταται από μια ομάδα λιπαρών συστατικών: (α) φωσφολιπίδια χολίνης (φωσφατιδυλο-χολίνη) και (β) ινοσιτόλης (φωσφατιδυλο-ινοσιτόλη), τα οποία αποτελούν σημαντικά δομικά συστατικά των κυτταρικών μεμβρανών, οι οποίες ρυθμίζουν τα θρεπτικά συστατικά που εισέρχονται και εξέρχονται από τα κύτταρα και από (γ) φωσφολιπίδια εθανολαμίνης.

Η χολίνη είναι μια λιποτροπική ουσία και επιπλέον αποτελεί τμήμα του μορίου της ακετυλοχολίνης, σημαντικής ουσίας για τη λειτουργία των νεύρων και μεταβίβαση των νευρικών ερεθισμάτων. Η χολίνη και η ινοσιτόλη αποτελούν πολύτιμες βιταμίνες του συμπλέγματος Β.

Δράση-χρήση

Η ευεργετική δράση της λεκιθίνης βασίζεται στη δομή του μορίου της, δηλαδή στα φωσφολιπίδια, που χάρη στην «αμφιφιλική» συμπεριφορά τους, το ένα άκρο του μορίου τους (υδρόφιλο), που περιέχει φώσφορο ενωμένο με χολίνη ή ινοσιτόλη, ενώνεται με την υδατική φάση ενώ το άλλο άκρο (λιπόφιλο) αποτελείται από πολυακόρεστα λιπαρά οξέα, τα οποία έλκουν τα λιπαρά συστατικά. Κατ’ αυτόν τον τρόπο η λεκιθίνη ενώνεται με τα μόρια των υγρών συστατικών του οργανισμού, που δεν αναμιγνύονται μεταξύ τους, σχηματίζοντας γαλάκτωμα.

Αυτή ακριβώς η ιδιότητά της χρησιμοποιείται ευρέως στη βιομηχανία τροφίμων όπως για παράδειγμα στην παραγωγή σοκολάτας, μαργαρίνης, μαγιονέζας, μπισκότων κλπ.

  • Ευνοεί το μεταβολισμό των λιπών της διατροφής μας, διασπώντας τα σε μικρότερα μόρια, τα λιπαρά οξέα τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως πηγή ενέργειας από τον οργανισμό.
  • Διαλύει τα λίπη και τα διατηρεί σε κίνηση, ως φυσικός γαλακτωματοποιητής, εμποδίζοντας την αποθήκευσή τους στα λιποκύτταρα, έτσι ώστε κάθε δίαιτα αδυνατίσματος να γίνεται πιο αποτελεσματική, σε συνδυασμό με χαμηλή σε λιπαρά διατροφή αλλά και άσκηση.
  • Διευκολύνει τη μεταφορά των λιπαρών σωματιδίων-συμπεριλαμβανομένων των χοληστερόλης και των τριγλυκεριδίων- από ένα υδατικό υγρό (το αίμα), διατηρώντας τα σε αιώρηση και έτσι αποτρέπεται η εναπόθεσή τους στα τοιχώματα των αρτηριών και κατά συνέπεια η δημιουργία αρτηριοσκλήρωσης.
  • Ενισχύει τη λειτουργία της μνήμης, χάρη στα φωσφολιπίδια χολίνης που αποτελούν πρόδρομο ουσία της ακετυλοχολίνης, βασικού νευροδιαβιβαστή του εγκεφάλου².
  • Άλλες ιδιότητες της λεκιθίνης αφορούν την ευεργετική της δράση στα νεφρά, στην αρθρίτιδα και το δέρμα.

Σταθερότητα

Πρόκειται για σταθερό συστατικό.

Διατροφικές Απαιτήσεις – Ασφάλεια

Η λεκιθίνη και τα φωσφολιπίδια είναι φυσικά συστατικά, διεθνώς αποδεκτές ασφαλείς ουσίες και χρησιμοποιούνται παγκοσμίως ως διατροφικά συστατικά και πρόσθετα τροφίμων.

Ωφέλεια από την ευεργετική πρόσληψη συμπληρωμάτων λεκιθίνης

Η λεκιθίνη χάρη στα πολύτιμα φωσφατίδια ή φωσφολιπίδια που περιέχει, έχει πολλές θετικές επιδράσεις στον οργανισμό:

  • Υψηλά επίπεδα χοληστερόλης

Συμβάλλει στην παρεμπόδιση της συσσώρευσης της χοληστερίνης στις αρτηρίες και συνεπώς διευκολύνει την καλύτερη κυκλοφορία του αίματος. Κατ’ αυτόν τον τρόπο βοηθά επικουρικά στην πρόληψη των διαφόρων καρδιολογικών παθήσεων όπως η αρτηριοσκλήρωση, η θρόμβωση των αγγείων και η στεφανιαία νόσος. Κλινικές μελέτες που έχουν διεξαχθεί έχουν δείξει ότι μια διατροφή πλούσια σε φωσφολιπίδια λεκιθίνης σόγιας, συμβάλλει στον μεταβολισμό των λιπιδίων στον οργανισμό, μειώνοντας τα επίπεδα χοληστερόλης και τριγλυκεριδίων στο αίμα⁶-¹¹. Τα αποτελέσματα μελέτης έδειξαν ότι μειώνει τα ολικά λιπίδια χοληστερίνη και τριγλυκερίδια σε άτομα με υπερλιπιδαιμία¹³.

  • Ενίσχυση μνήμης

Χάρη στην υψηλή περιεκτικότητα σε φωσφατίδια χολίνης και ινοσιτόλης, πολύτιμες βιταμίνες του συμπλέγματος Β, η λεκιθίνη βοηθά στην ενίσχυση της μνήμης⁷-⁸ σύμφωνα με μελέτες σε νεαρά άτομα. Παρά τα αντικρουόμενα αποτελέσματα διαφόρων μελετών, η λεκιθίνη ως πηγή χολίνης (πρόδρομος ουσία του νευροδιαβιβαστή ακετυλοχολίνης) ενδεχομένως να βοηθά σε περιπτώσεις νευρολογικών διαταραχών που σχετίζονται με τη γεροντική άνοια⁹-¹⁰.

  • Αθλητές & αθλούμενοι:

Μελέτη έχει δείξει ότι κατά την έντονη σωματική άσκηση μειώνεται η συγκέντρωση χολίνης στο πλάσμα του αίματος³-⁴, επομένως η διατροφική ενίσχυση σε χολίνη που περιέχεται στη λεκιθίνη, είναι απαραίτητη στους αθλητές. Επίσης μελέτη έδειξε ότι τυχόν ανεπάρκεια χολίνης επηρεάζει την αντοχή και απόδοση κατά την άθληση, καθώς επιτείνεται η μυϊκή κόπωση⁵. Η ημερήσια κατανάλωση ικανοποιητικής ποσότητας χολίνης υποστηρίζει την υγεία του εγκεφάλου, του συκωτιού και της καρδιάς¹, καθώς αποτελεί το 30% του ξηρού βάρους του εγκεφάλου και το 73% του συνολικού λίπους του συκωτιού.

Τροφές πλούσιες σε λεκιθίνη

Η σόγια είναι η κύρια και η πλέον συμπυκνωμένη (1.48-3.08%)¹² και ευρέως χρησιμοποιούμενη πηγή λεκιθίνης που περιέχεται στα συμπληρώματα διατροφής. Η λεκιθίνη εμπεριέχεται επίσης και στον κρόκο του αυγού (0.39%), από τον οποίο αρχικά την απομόνωσε και την ονόμασε με την αρχαία ελληνική ονομασία του κρόκου-λέκιθος, το 1850 ο Γάλλος επιστήμονας Maurice Gobley. Επιπλέον τα φωσφολιπίδια δηλ. η λεκιθίνη από σόγια είναι υψηλότερης διατροφικής αξίας, λόγω του ότι δεν περιέχει χοληστερίνη όπως αυτή που προέρχεται από τα αυγά. Επίσης βρίσκεται σε σπόρους, στο σιτάρι (0.61%), στη βρώμη (0.65), στα φιστίκια (1.11%), στο μοσχαρίσιο συκώτι (0.85%), στη μαγιά μπύρας και σε μικρότερο ποσοστό στα ψάρια, τα φρούτα και τα λαχανικά.

Αλληλεπιδράσεις-Αντενδείξεις

Η λεκιθίνη είναι διατροφικό συστατικό χωρίς παρενέργειες, ούτε αλληλεπιδράσεις ή αντενδείξεις με φάρμακα ή άλλα συστατικά.

Σε ποια προϊόντα θα το βρείτε:

Lecithin

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Διαβάστε Περισσότερα

Dietary Reference Intakes for Thiamin, Riboflavin, Niacin, Vitamin B6, Folate, Vitamin B12, Pantothenic Acid, Biotin, and Choline. The National Academies Press, Washington, D.C. 1998.

Zeisel, S.H. Nutritional importance of choline for brain development. J. Am Coll Nutr. 2004;23:621S-626S.

Conlay L.A., et al. Decreased plasma choline concentrations in marathon runners. N. Engl J Med 1986;315:892.

Conlay L.A., et al. Exercise and Neuromodulators: Choline and Acetylcholine in Marathon runners. Int. J.Sports Med. 1992, 13,S141-S142.

Zeisel, S.H. In: Phospholipids, Biochemical, Pharmaceutical and Analytical Considerations, edited by I. Hanin, G. Pepeu. Plenum Press, New York. 1990, 219-231.

Saba P, et al. Current Therapeutic Research, Clinical & Experimental . 1978 Aug;24:299-306.

S. L. Ladd, S. A. Sommer, S. LaBerge, and W. Toscano, Clin. Νeuropharmacol., 16,40–49 (1993).297.

N. Sitaram, H. Weingartner, and J. C. Gillin, Science, 201 (4352), 74–76 (1978).

P. Spiers, D. Myers, G. Hochanadel, H. Lieberman, and R. Wurtman, Arch. Neurol., 53, 441–448 (1996).

X. A. Alvarez, M. Laredo, D. Corzo, L. Fernandez-Novoa, R. Mouzo, J. E., Perea,D.Daniele,and R.Cacabelos, Methods FindExp.Clin.Pharmacol.,19,201–210(1997).

Amouni Mohamed Mourad, Eder de Carvalho Pincinato, Priscila Gava Mazzola, Maricene Sabha, and Patricia Moriel. Influence of Soy Lecithin Administration on Hypercholesterolemia, Cholesterol, Volume 2010 (2010), Article ID 824813, 4 pages

Wood and Allison 1981

Saba P, et al. Current Therapeutic Research, Clinical & Experimental. 1978 Aug;24:299-306.