Γλυκαντικά: χρήσιμα ή επικίνδυνα;

Τα τεχνητά γλυκαντικά αποτελούν πεδίο έντονης αντιπαράθεσης και αμφισβήτησης τόσο από το κοινό όσο και από τους επιστήμονες. Στο παρόν κείμενο, ως γλυκαντικά θα θεωρήσουμε τις συνθετικές ουσίες που χρησιμοποιούνται σαν υποκατάστατα ζάχαρης (π.χ. ασπαρτάμη, ακετοσουλφαμικό κάλιο, σουκραλόζη). Τα θεωρητικά οφέλη των γλυκαντικών είναι ότι 1) έχουν ελάχιστες θερμίδες επομένως μπορούν να χρησιμοποιηθούν από άτομα που θέλουν να χάσουν βάρος, 2) κατά κανόνα δεν επηρεάζουν τη γλυκόζη αίματος όπως τα απλά σάκχαρα, επομένως μπορούν να φανούν χρήσιμα σε  άτομα με διαβήτη και διαταραχές του μεταβολισμού της γλυκόζης, 3) δεν προάγουν τη δημιουργία τερηδόνας, επομένως είναι πιο φιλικά για τη στοματική υγεία. Ωστόσο, υπάρχουν διάφορες ανησυχίες σχετικά με την ασφάλεια τους. Οι ανησυχίες αυτές ξεκίνησαν από πειράματα κατά τα οποία η χορήγηση μεγαδόσεων τεχνητών γλυκαντικών οδήγησε στην εμφάνιση όγκων. Θα πρέπει να αναφερθεί πως τα τεχνητά γλυκαντικά όπως και όλα τα πρόσθετα διατροφής υπόκεινται σε εκτενείς ελέγχους πριν την κυκλοφορία τους και μέχρι σήμερα δεν έχει φανεί  ότι κάποιο από αυτά είναι αποδεδειγμένα βλαβερό για την ανθρώπινη υγεία όταν η πρόσληψη του είναι κατώτερη της αποδεκτής ημερήσιας πρόσληψης (Acceptable Daily Intake). Από την άλλη, η είσοδος των τεχνητών γλυκαντικών στη διατροφή μας είναι σχετικά πρόσφατη, ενώ η απομόνωση της επίδρασης ενός από τα χιλιάδες συστατικά της διατροφής και η συσχέτιση του με την εμφάνιση χρόνιων νοσημάτων είναι πολύ δύσκολο να επιτευχθεί. Επομένως, η χρήση εγκεκριμένων τεχνητών γλυκαντικών είναι αποδεκτή όταν μπορεί να φανεί χρήσιμη στην αντιμετώπιση καταστάσεων όπως το αυξημένο βάρος και ο διαβήτης, χωρίς όμως να γίνεται κατάχρηση και αλόγιστη χρήση τους.

 

Μαρία Κολοτούρου

Κλινική Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, MSc